“โครงการพระราชดำริ”
คนไทยทุกคนทราบดีว่าในหลวงรัชกาลที่ 9 ทรงเป็นห่วงประชาชนชาวไทยทุกคนมากเพียงไร พระองค์ทรงเป็นกังวลเมื่อเห็นคนไทยตกทุกข์ได้ยาก ดังนั้นจึงมีโครงการในพระราชดำริเกิดขึ้นมากมาย ถึงกว่า 4000 โครงการ ด้วยจุดมุ่งหมายเดียว คือ ต้องการให้ประชาชนชาวไทยมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น ซึ่งหลายโครงการเราคงคุ้นเคยกันเป็นอย่างดี เช่น แนวพระราชดำริเศรษฐกิจพอเพียง โครงการชั่งหัวมัน วันนี้เราจึงนำ “โครงการพระราชดำริ” ของในหลวงรัชกาลที่ 9 ที่ไม่ค่อยคุ้นหูมาเล่าให้ฟังกันค่ะ
โครงการพระราชดำริเป็นโครงการที่กระจายอยู่ทั่วทุกภูมิภาคของประเทศไทย มีจำนวนถึง 4,447 โครงการ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชทรงเล็งเห็นความสำคัญของการยกระดับความเป็นอยู่ของประชาชน ไม่ว่าจะใกล้ไกลหรือลำบากแค่ไหน พระองค์ก็ทรงเสด็จพระราชดำเนินไปด้วยพระราชอุตสาหะของพระองค์ เพื่อฟังปัญหาความทุกข์ยากที่แท้จริงจากปากของราษฎรเอง โครงการในพระราชดำริของพระองค์ล้วนเป็นโครงการทางเกษตรกรรม ดิน หรือ น้ำ เพื่อแก้ปัญหาที่ดินทุรกันดาร เพราะเป็นสิ่งที่จะทำให้ประชาชนสร้างอาชีพเลี้ยงตัวเองได้ รวมถึงบรรเทาสาธารณภัยได้ ซึ่งโครงการที่เราจะพูดถึงนั้นเป็นหนึ่งในโครงการพระราชดำริเช่นกัน แต่อาจจะไม่คุ้นหู หรือเคยได้ยินกันมากนัก
.
โครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพาน จ.สกลนคร
จากพื้นที่ที่เคยแห้งแล้ง ดินแยกแตกระแหง ราษฎรพากันเดือดร้อนเพราะทำการเกษตรไม่ได้ ทำให้ส่วนใหญ่มีฐานะยากจน กลับฟื้นคืนชีวิตอีกครั้งด้วยพระมหากรุณาธิคุณในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงมีพระราชดำรัสให้จัดตั้ง “ศูนย์ศึกษาพัฒนาภูพาน อันเนื่องมากจากพระราชดำริ” ในจังหวัด สกลนคร เพื่อเป็นสถานที่จำลองของภาคอีสาน จัดเป็นสถานที่ทำการศึกษาทดลองเบ็ดเสร็จ ตั้งแต่การพัฒนาที่ดิน แหล่งน้ำ วางแผนปลูกพืชผล และการเลี้ยงสัตว์ถึง 10 กลุ่มงานด้วยกัน ซึ่งเกษตรกรหรือผู้ที่สนใจสามารถเข้าชม ทดลอง ฝึกอบรม และนำความรู้จากศูนย์ศึกษาฯ นี้ ไปใช้สร้างอาชีพได้ และพัฒนาชีวิตให้ดีขึ้นได้
.
โครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้ จ.เชียงใหม่
เนื่องจากห้วยฮ่องไคร้เป็นป่าไม้ใกล้พื้นที่ต้นลำธาร จึงเหมาะเป็นศูนย์กลางในการศึกษา ทดลอง สำหรับพื้นที่ภาคเหนือและเผยแพร่แก่ราษฎร ให้สามารนำไปปฎิบัติเองได้ด้วยตัวเองต่อไป เน้นการศึกษาพัฒนาป่าไม้ และการพัฒนาพื้นที่ให้เป็นหลักต้นทางปลายทางเพื่อศึกษาการประมงตามอ่างเก็บน้ำต่างๆ เพื่อเกิดประโยชน์กับราษฎรสูงสุด ดังพระราชดำริว่าให้ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้ ทำหน้าที่เสมือนพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติที่มีชีวิต โดยเฉพาะงานด้านระบบการแพร่กระจายน้ำด้วยการจัดทำฝายน้ำสำหรับกักเก็บน้ำ ทั้งยังเป็นประโยชน์ในการปลูกป่าและเป็นแนวป้องกันไฟป่าเปียก (Wet Fire Break) ซึ่งเป็นทฤษฎีการอนุรักษ์ฟื้นฟูป่าไม้โดยใช้ความชุ่มชื้นที่ช่วยให้ป่าเขียวสดอยู่ตลอดเวลา ทำให้ยากต่อการเกิดไฟป่า
โครงการน้ำดีไล่น้ำเสีย จ.กรุงเทพ
“ในหลวงไม่โปรดให้ป้องกันพระราชฐานเป็นพิเศษ ปล่อยให้น้ำไหลไปตามธรรมชาติ” น้ำพระราชหฤทัยที่ยิ่งใหญ่ของพ่อหลวง เมื่อครั้งน้ำท่วมใหญ่ปี 54 ในฐานะที่ทรงเป็นปราชญ์เรื่องน้ำ ในหลวงได้พระราชทานแนวทางแก้ไขน้ำท่วมไว้มากมาย หนึ่งในนั้นคือ “โครงการน้ำดีไล่น้ำเสีย” น้ำดีไล่น้ำเสีย คือ การผลักดันและเจือจางน้ำเสียให้ออกจากแหล่งน้ำของชุมชนต่างๆ ในกรุงเทพ โดยใช้หลักการธรรมชาติเรื่องแรงโน้มถ่วงของโลกด้วยการรับน้ำจากแม่น้ำเจ้าพระยา หรือแหล่งน้ำภายนอกส่งเข้าไปตามคลองต่างๆ เช่น คลองแสนแสบ คลองเทเวศร์ คลองบางซื่อ เป็นต้น โดยกระแสน้ำจะไหลกระจายไปตามคลองที่เชื่อมกับแม่น้ำเจ้าพระยา และเมื่อครบกำหนดวงรอบการไหลของน้ำที่ไหลไปตามคลองต่าง ๆ นับแต่ปากคลองเข้าจนถึงปลายคลอง ซึ่งน้ำที่ไหลเวียนไปนั้นจะช่วยให้เจือจางน้ำเน่าเสียและชักพาสิ่งโสโครกไปได้มาก ซึ่งเป็นวิธีช่วยบรรเทาน้ำเน่าเสียในคลองต่าง ๆ ช่วงฤดูแล้งได้ดี
.
โครงการศึกษาวิจัยและพัฒนาสิ่งแวดล้อมแหลมผักเบี้ย จ.เพชรบุรี
เป็นโครงการที่ยึดหลัก”ธรรมชาติช่วยธรรมชาติ” เพื่อการพัฒนาและฟื้นฟูป่าชายเลนมีอยู่ด้วยกัน 4 ระบบ คือ บ่อบำบัดน้ำเสีย, ระบบพืชและหญ้ากรองของเสีย, ระบบพื้นที่ชุ่มน้ำเทียม และระบบแปลงพืชป่าชายเลน โดยอาศัยการไหลเวียนของน้ำและหญ้าธูปฤาษีในการช่วยเปลี่ยนน้ำเสียให้กลายเป็นน้ำดี นอกจากนี้ยังเปิดเป็นสถานที่ท่องเที่ยวเข้าชมพร้อมเรียนรู้เรื่องการบำบัดน้ำเสียอย่างถูกต้องและสัมผัสกับประสบการณ์ในป่าชายเลนที่มีสิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่มากมาย
โครงการบำบัดน้ำเสียโดยใช้พืช บึงมักกะสัน จ.กรุงเทพ
ในหลวงรัชกาลที่ 9 ได้ทรงตระหนักถึงภัยจากภาวะมลพิษที่เกิดขึ้นส่งผลให้น้ำเน่าเสีย จึงได้พระราชทานพระราชดำริ เพื่อช่วยระบายน้ำและบรรเทาสภาพน้ำเสียในคลองสามเสน โดยใช้วิธีการในรูปแบบของเครื่องกรองน้ำธรรมชาติ หรือผักตบชวา ซึ่งเป็นวัชพืชที่ต้องการกำจัดอยู่แล้วมาทำหน้าที่ดูดซับความสกปรก และสารพิษจากน้ำเน่าเสีย โดยทรงเน้นให้ทำการปรับปรุงอย่างประหยัด และไม่ก่อให้เกิดความเดือดร้อนแก่ประชาชนที่อาศัยอยู่ริมคลอง ทั้งนี้ผักตบชวายังสามารถช่วยทำปุ๋ยหมักหรือเชื้อเพลิง แต่อย่านำไปให้อาหารสัตว์เพราะมีธาตุโลหะหนัก
.
โครงการทุ่งลิปะสะโง จ.ปัตตานี
เป็นอีกโครงการที่พระราชดำริเกี่ยวกับระบบชลประทานและเตรียมจัดสรรที่ดินทำกิน เพื่อให้ราษฎรมีน้ำกินน้ำใช้อย่างยั่งยืนในช่วงฤดูมรสุมและใช้ในการจ่ายน้ำเพื่อการชลประทานในพื้นที่ๆ มีน้ำขังตลอดปี ทั้งยังพัฒนาให้เป็นแหล่งเพาะพันธุ์ปลาน้ำจืดและจัดสรรชุมชนให้เป็นสัดส่วนเพื่อรองรับการเจริญเติบโตในอนาคต
.
โครงการเมืองสหกรณ์ จ.กาฬสินธุ์ จ.น่าน และจ.นครนายก
โครงการนำร่องที่ช่วยให้ชาวบ้านมีรายได้เพิ่มขึ้น รวมถึงเป็นการดึงบุคคลที่ทิ้งถิ่นที่อยู่เข้าไปทำงานในเมือง หันมาให้ความสนใจถิ่นที่อยู่ และกลับมาทำมาหากินที่บ้านเกิดตัวเอง โดยให้เกษตรกรรวมตัวกันจัดตั้งเป็นหมู่บ้านสหกรณ์ เน้นการทำการเกษตรกรรมที่ปลูกพืชผลไว้กินเองตามบ้านเรือน ซึ่งภายในบ้านจะมีสวนครัว เลี้ยงสัตว์ เช่น เลี้ยงเป็ดไก่ไว้กินไข่ เลี้ยงหมูไว้ขาย เลี้ยงปลาไว้กินไว้ขาย เป็นต้น และพัฒนาให้ครอบครัวมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีกว่าเดิม อีกทั้งสหกรณ์ยังเป็นองค์กรหลักในการให้บริการชุมชนเพื่อพัฒนาอาชีพ พัฒนาคุณภาพชีวิตและสิ่งแวดล้อมอีกด้วย
โครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทอง จ.นราธิวาส
เป็นโครงการที่เริ่มมาจากการแก้ปัญหาดินเปรี้ยวในพื้นที่พรุในจังหวัดนราธิวาส เนื่องจากพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่ลุ่มต่ำ ดินมีคุณภาพต่ำ เกษตรกรไ่สามารถทำกินได้ ควรปรับปรุงดินให้ดี พร้อมทั้งส่งเสริมการประกอบอาชีพทั้งด้านการเกษตรกรรมและศิลปหัตถกรรมที่ทำจากวัสดุพื้นเมือง เพื่อเสริมสร้างได้แก่ให้กับราษฎร ตลอดจนดำเนินงานจัดตั้งสหกรณ์และโรงสีข้าวเพื่อช่วยเหลือชาวบ้านให้มีโอกาสใช้บริการด้วยความเป็นธรรมและไม่ถูกเอารัดเอาเปรียบ
.
โครงการหมู่บ้านสหกรณ์ห้วยสัตว์ใหญ่ป่าเต็ง-ป่าละอู จ.เพชรบุรี และจ.ประจวบคีรีขันธ์
ปิดท้ายด้วยโครงที่พระองค์ทรงพราะชดำริเพื่อชาวไทยภูเขาเผ่ากะเหรี่ยง โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อรวบรวมให้อยู่กันเป็นกลุ่มไม่กระจัดกระจาย ง่ายต่อการควบคุมดูแล และเป็นการป้องกันการตัดไม้ทำลายป่า ตลอดจนจัดหาเครื่องอุปโภค บริโภค รวมถึงสร้างเสริมอาชีพทางด้านการผลิตและการตลาด เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตพวกเขาให้ดียิ่งขึ้น โดยยึดหลักการช่วยเหลือตัวเองและช่วยเหลือซึ่งกันและกัน
.
แหล่งข้อมูล:
manager | th.wikipedia | rid | km.rdpb | golftime | rdpbproject | matichon | ku.ac.th
Photo credit:
bookburishop | komchadluek | bangkokbanksme | weloveroyalty
เรียบเรียงโดย:
BEAUTY HUNTER